De architectencoöperatie Havresac heeft haar kantoor ondergebracht in het hart van La Jungle, een project waarbij een voormalige school in Jemappes circulair wordt gerenoveerd tot een polyvalente plek met gedeelde ateliers.
In het verlengde van die aanpak overstijgt het kantoor de loutere functie van werkplek en wordt het een gebouwd statement: hergebruik niet enkel als principe, maar als concrete bouwpraktijk.
Het kantoor staat op de speelplaats van de school en is een laboratorium op ware grootte (schaal 1/1). Het werd in zelfbouw opgetrokken als leerwerf, samen met de medewerkers van Havresac, studenten, cursisten, nieuwsgierige passanten en anderen, en is zo het resultaat van een collectief en geëngageerd bouwproces.
Hier ontstaat het project evenzeer in het hoofd als met de handen:
De structuur bestaat uit geprefabriceerde en geïsoleerde houten modules uit het studentenproject Home for Less aan de ULB, dat tijdelijke onderkomens voor daklozen in leegstaande gebouwen voorstelde. Deze architecturale fragmenten werden ontmanteld en hergebruikt en dragen zo een herinnering in zich: een eerste leven dat het volgende voedt.
De glasgevel, samengesteld uit hergebruikte raamkozijnen, werd gerealiseerd met studenten van het atelier ArchiConstruite van de ULB. Ze vangt het licht, opent het kantoor naar de speelplaats en getuigt van een esthetiek die bewust voor diversiteit kiest.
De gevelbekleding in gebrand hout (de yakisugi-techniek), gemaakt van teruggewonnen hout tijdens een workshop met de Faculteit Architectuur van Bergen, omhult het geheel. De donkere textuur van het gebrande hout contrasteert met de kleurrijke glasgevel.
Om deze techniek toe te passen, werd een volledig systeem opgezet. De studenten testten de verschillende posten die nodig zijn om de planken te bewerken, en maakten zo kennis met de realiteit van het maken en met de onmisbare veiligheidsmaatregelen die bij zo’n werk horen. Het doel: de planken opwaarderen en ze een tweede leven geven, esthetisch én duurzaam, want de gebruikte techniek beschermt het hout op een natuurlijke manier.
Aan de achterzijde maakt de gevelbekleding plaats voor teruggewonnen zeilen, die de module afwerken en tegelijk dienstdoen als regenscherm en afwerking.
Het terras, dat ook als toegangsbordes van het kantoor dient, werd gemaakt van teruggewonnen planken in tropisch hout. Ze komen van een gedemonteerd buitenterras en werden geschuurd en opgewaardeerd om hun oorspronkelijke functie terug op te nemen: een gastvrij terras dat lang meegaat.
Tot slot werden de treden aan de ingang gemaakt met kasseien uit de speelplaats van La Jungle zelf. Die moesten worden opgebroken om het kantoor aan te sluiten op de nutsvoorzieningen. Ze worden niet teruggelegd, omdat de speelplaats wordt onthard om de bodem opnieuw te vergroenen. Zo kregen ze heel vanzelfsprekend een tweede leven, vlak bij hun vorige.
Voor Havresac is dit project een eerste concrete kennismaking met hergebruik: een fase van leren, zoeken en soms beperkingen, maar vooral van ontdekkingen. Een manier om de praktijk in de realiteit te verankeren, grenzen af te tasten en nieuwe perspectieven te openen.
Ontdek meer hergebruikprojecten van Havresac: https://www.havresac.be/réemploi