Bij dit project wordt een appartement van 60 m² in Vorst subtiel maar toch ook radicaal verbouwd. Dit appartement is een schoolvoorbeeld van een woning in de jaren 1950 met een aaneenschakeling van ruimtes na elkaar. Opdracht voor de architecte was het doen ontstaan van een vlotte, lichtrijke en toch gezellige ruimte vertrekkende van een smalle en beperkte structuur.
Het project bestrijdt de heersende logica niet, maar omzeilt ze. Op een gedurfde manier worden de functies opnieuw ingedeeld: de keuken en de eethoek komen vooraan in het appartement, waardoor het licht van de straat kan binnenstromen terwijl de badkamer achteraan in het appartement een plek krijgt. Hierdoor komt er centraal in het appartement ruimte vrij voor het salon en de slaapkamer met een zachtere overgang, bijna met een insprong.
Deze omkering creëert een tweede dimensie, een onverwachte adempauze in het midden van het ontwerp, en verandert de aaneenschakeling van ruimtes in een genuanceerd parcours, waarin elke ruimte zijn eigen karakter krijgt. De woonkamer wordt een schrijn, zowel open als gesloten, waar het licht circuleert zonder ooit frontaal te worden.
Bij de renovatie wordt bijzondere aandacht besteed aan wat al bestaat: parket, deuren, plafondhoogtes en schouwen worden behouden en opgenomen in een nieuwe lezing van de locatie. Zelfs ongebruikt worden die schouwen een deel van de dikte en het geheugen van het appartement.
Het project past ook in een aanpak gericht op hergebruik, niet als een verplichting, maar als drijvende kracht achter het ontwerp. Eerst zoeken en dan tekenen wordt een methode: materialen en voorwerpen — marmer, tegels, gootstenen, verlichtingsarmaturen — worden bij gelegenheid verzameld en geven richting aan het project.
Zo krijgt het marmer van een afgebroken schouw een nieuw leven als wandlampen, gecombineerd met antieke lampenkappen. De wastafel, die al vroeg in beeld kwam, bepaalt de indeling van de badkamer. Elk object heeft een eigen verhaal en draagt bij tot de identiteit van de plek.
Het project, dat grotendeels met zelfbouw is gerealiseerd, met beperkte middelen, kenmerkt zich door eenvoud en toewijding. Het laat zien dat er uit een alledaagse context een ingrijpende en kwaliteitsvolle verandering kan voortkomen, door een scherp oog voor gebruikswijzen, licht en materiaal.
Het project reikt verder dan het appartement zelf en maakt deel uit van een collectief proces: het gebouw wordt geleidelijk aan opnieuw bewoond door nieuwe bewoners, die gereedschap, kennis en soms gewoon wat tijd met elkaar delen. Een manier om eraan te herinneren dat architectuur ook kan ontstaan uit uitwisseling en nabijheid.
Project: Annamária Lakatos, architecte bij Atelier d’Architecture Galand.
Foto’s: Benjamin Struelens en persoonlijke archieven.
April 2026